Makine Dairesiz asansör, tahrik motorunun asansör boşluğuna veya kabin üzerine yerleştirilebildiği, makine dairesine ihtiyaç duymayan asansörlerdendir. Teknolojinin gelişmesi asansör sistemlerini de etkilemekte güvenliğin yanı sıra konforun artmasını sağlamaktadır. Klasik asansörlerin çalışabilmesi için son katın üzerinde bir makine dairesi bulunması şartı vardır. Bu makine dairesinin işlemesi sonucu dişliler yardımıyla mekanik enerji yaratırlar. Ancak günümüz yapı sistemlerinde asansör makine dairesinin yapılması birçok alanda estetik görüntü bozukluğunun yanı sıra mümkün olmayabilmektedir. Örneğin alış veriş merkezlerinde bu büyük bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunun çözüm kaynağı olarak makine dairesiz asansörler geliştirilmiş ve kullanıma sunulmuştur. Sadece makine dairesini bertaraf etmekle kalmayıp aynı zamanda kullanıcılara büyük avantajlar getirmiştir. Sonuç olarak elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren sistem asansör kuyusuna veya asansör kabininin üstüne yerleştirilmektedir. Bu durum ek bir alanın kullanılmasını engellemekte, dişliler olmadan çalışma sayesinde sessiz, konforlu ve güvenli bir sistem yaratılmaktadır.

Makine Dairesiz Asansör Nasıl Çalışır?

Klasik asenkron motorlu asansör sistemlerini hareket ettirebilmek için son katın üstünde bir makine dairesi kurulması gerekmektedir. Bu makine dairesi elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek dişliler ve halatlar yardımıyla kabini hareket ettirmektedir. Bu durum ek bir alan ihtiyacına neden olmaktadır. Oluşturulması zorunlu olan bu alan yapıların çatısında estetiği bozmakta ya da ek gelir olanaklarını sınırlamaktadır. Asenkron motorlu asansör sistemleri oldukça gürültülü çalışarak makine dairesine yakın bölgelerde rahatsızlık oluşturmaktadır. Kabin dişliler yardımıyla hareket ettiğinden sert kalkış ve duruşlar gerçekleşmekte, duraklar arası ayarlamalarda sıkıntılar yaşanabilmektedir. Makine dairesiz asansör sistemiyle tüm bu sorunların altından kalkılmış ve konforlu bir yapıya kavuşulmuştur.

Sistemde elektrik enerjisini mekanik enerjiye çeviren bir motor bulunmakla birlikte, bu motor asansör kuyu boşluğuna ya da kabin üzerine monte edilerek alan tasarrufu sağlamaktadır. Bu hem monte sırasında hem kullanım sırasında büyük kolaylıklar getirmektedir. Öyle ki son katın üstünde ek bir makine dairesine ihtiyaç duyulmamakta estetik açıdan modern görünümler yaratılabilmektedir. Özellikle böyle bir alan olanağı olmayan yapılarda kullanım avantajları getirmektedir. Otobüs terminalleri, havaalanları, tren garları, mağazaların bulunduğu iş merkezleri, alış veriş merkezleri, eğitim ve sağlık gibi hizmetlerin sunulduğu merkezlerde ek bir makine dairesi oluşturulamamakta, asansör sistemleri göz önünde bulunmaktadır. Estetik görüntü açısından da bu tür merkezler asenkron motorlu asansör sistemlerini tercih etmemektedirler.

Makine Dairesiz Asansörün Çalışma Prensibi

Makine dairesiz asansör sistemleri kullanıcılara büyük avantajlar getirmektedir. Bu avantajlarının temelinde çalışma prensibinin yattığı söylenebilir. Sistem frekans kontrollü çalışmaktadır. Son derece hassas çalışan kapalı sistemi sayesinde hareket esnasında yüksek rahatlık sağlamaktadır. Hareket ve duruşlar istikrarlı hareketlerle sağlanmaktadır. Duraklarda hassas duruşlar sağlanabilmekte asenkron motor sistemlerine göre katlardaki duraklar daha net ayarlanabilmektedir.

Cep Yakmayan, Kullanıcı Dostu Asansör

Dişli sistem olmadan mıknatıs sistemleri ile çalışmaktadırlar. Hızla hareket eden mıknatıslar sayesinde elektrik enerjisi hareket enerjisine çevrilmekte, dişli grubunun soğurduğu enerjiden daha düşük seviyede tüketimler ortaya çıkmaktadır. Mıknatıs sistemi sayesinde yüzde 40 ‘a varan enerji tasarrufu sağlamak mümkündür. Dişli olmadan çalışma prensibinden dolayı sessizdirler ve korkulu titreşimlere müsaade etmezler.

Dişli sistemi olmadığından kasnak ve halat aşınmaları minimum düzeylere indirgenmektedir. Makine dairesiz asansör sistemleri fazla bakım onarım gerektirmezler ve sık halat değişimlerine neden olmazlar. Sık yağ değişimleri gerektirmezler, ses ve titreşim sorunları çıkartmazlar. Hassas hız denetimleri sayesinde kat hizalamaları asenkron motorlara nazaran daha kusursuz olmaktadır. Kullanıcısının tehlikeli titreşimlere maruz kalmasını önlerler.

Motora bağlı elektromekanik frenler yardımıyla çalışmaktadırlar. Fren sistemleri sessiz ve ağır hareket etmektedir. Hızlı duruş ve kalkışlara neden olmazlar. Kontrolsüz kabin hareketlerini de sistemsel olarak bu frenler sağladığından ek bir fren sistemine ihtiyaç duymazlar.

Avantajları Nelerdir?

Makine dairesiz asansör sistemlerinin avantajları çalışma prensibinden ileri gelmektedir. Yukarıda sayılan çalışma sistemleri sayesinde asenkron motorlara oranla daha avantajlı görülmektedirler.

En büyük avantajları ek bir makine dairesine ihtiyaç duymamalarıdır. Alandan tasarruf sağlarlar ve monteleri daha kolay olur. Kabini hareket ettiren motor sistemleri asansör kuyusuna veya kabinin üzerine monte edilebilmektedir. Bu sayede dişli motorlara ihtiyaç duyulmamakta, dişli motor dezavantajlarından kullanıcısını kurtarmaktadır. Sessiz ve titreşimsiz çalışma olanağına kavuşmaktadır. Kalkış, hareket ve duruş esnasında yaşanan, insanlara korku dolu anlar yaşatabilen vibrasyonların önüne geçilmektedir. Dişli sistem kullanılmadığından halat ve kasnak aşınmalarını azaltmakta bakım ve onarım maliyetlerini düşürmektedir. Kullanım süresi asenkron motorlara oranla daha uzun olmaktadır. Periyodik yağ değişimleri gerektirmemekte kullanıcısının yüzünü güldürmektedir.

Makine dairesiz asansör sistemleri dişli sistemlere oranla yüzde 30, hidrolik sitemlere oranla yüzde 70 oranında enerji tasarrufu sağlamaktadır. Sadece kabine yönelik hareket enerjisi yaratıldığından asansör enerji kullanım oranları yüksek ölçüde azalmaktadır. Sadece bakım onarım yönünden değil enerji yönünden de kullanıcısına destek olduğu söylenebilir.

Dezavantajları Nelerdir?

Makine dairesiz asansör sistemlerinin avantajları oldukça fazla olmakla birlikte kısmide olsa dezavantajlarının da olduğunu belirtmek gerekir. En başta montaj işleminin profesyonel bir ekip tarafından yapılması ve gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Çünkü bakım onarım ve yedek parça değişimleri, motor sistemleri asansör kuyusunda ya da kabin üstünde olduğundan daha fazla zaman ve iş gücü gerektirmektedir. İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınabilmesi için monte sırasında uygun montajın yapılması zorunludur.

Özellikle asansör kabininde kalma tehlikesine karşın sistemlerin montaj sırasında kurulması gerekmektedir. Asansör kurtarma işlemlerinde gerekli işlemlerin motor dışında bir alanda sağlanması uygun olacaktır. Kata getirme sistemleri, elle kumanda sistemleri gibi kurtarıcı ve zorunlu sistemlerin montaj esnasında düşünülmesi kısacası profesyonel bir ekip ile çalışılması gerekmektedir.

Kullanım Alanları

Makine dairesiz asansörler adından da anlaşılacağı üzere estetik bir görünüm istenen her alanda kullanılabilmektedir. Estetik görünümünün yanı sıra kullanıcısına sunduğu güvenlik avantajları ve ek alan kazanımı nedeniyle farklı alanlarda da kullanılabilmektedir. Alan kazanımı ve güvenlik nedenlerinden ötürü konutlar ve sağlık merkezlerinde, estetik görünümü, sessizliği ve ek bir makine dairesine ihtiyaç duymaması nedenleriyle otogarlar, havaalanları, tren garları, alış veriş merkezleri, görüntünün ön planda tutulduğu iş merkezleri, eğitim ve kültür merkezleri yoğun kullanım alanları arasında sayılmaktadır.